W tym artykule dowiesz się, jak kwas azjatykowy, kluczowy składnik wąkrotki azjatyckiej (Centella asiatica), wspiera produkcję kolagenu i regenerację skóry, dzięki czemu zyskał miano przełomowego składnika w kosmetologii. Jego zdolność do aktywacji fibroblastów, właściwości przeciwzapalne, antyoksydacyjne i wzmacniające barierę hydrolipidową sprawiają, że skutecznie poprawia jędrność, elastyczność i ogólną kondycję skóry. Występując w roślinie CICA, której popularność w pielęgnacji wzrosła dzięki markom koreańskim, kwas azjatykowy znajduje zastosowanie w produktach regeneracyjnych, nawilżających i przeciwstarzeniowych. Ceniony za swoje wszechstronne działanie, bezpieczeństwo i zdolność do synergii z innymi składnikami, kwas ten wyznacza nowy standard w kompleksowej pielęgnacji skóry.
Kwas azjatykowy – czym jest? Jakie ma właściwości?
Kwas azjatykowy jest triterpenowym związkiem organicznym, naturalnie występującym w wąkrotce azjatyckiej (Centella asiatica), roślinie od wieków wykorzystywanej w medycynie tradycyjnej Azji. Ten bioaktywny składnik należy do grupy tzw. centelloidów, czyli związków odpowiedzialnych za terapeutyczne właściwości wąkrotki azjatyckiej. Pod względem chemicznym kwas azjatykowy charakteryzuje się złożoną strukturą pentacykliczną, która determinuje jego wysoką aktywność biologiczną. W kosmetologii jest ceniony za swoją zdolność do przenikania przez barierę naskórkową i wywoływania konkretnych zmian na poziomie komórkowym, szczególnie w kontekście stymulacji produkcji kolagenu i innych białek strukturalnych skóry.
Właściwości kosmetyczne kwasu azjatykowego są wyjątkowo wszechstronne i dobrze udokumentowane naukowo. Przede wszystkim, wykazuje on silne działanie stymulujące na fibroblasty, zwiększając produkcję kolagenu typu I, III i IV, co przekłada się na poprawę jędrności i elastyczności skóry. Dodatkowo kwas azjatykowy posiada właściwości przeciwzapalne i łagodzące, redukując stan zapalny i wspierając proces gojenia się ran. Wykazuje również działanie antyoksydacyjne, chroniąc komórki przed stresem oksydacyjnym, oraz wspiera regenerację bariery naskórkowej. Co szczególnie istotne, kwas azjatykowy ma zdolność do regulacji procesu angiogenezy (tworzenia nowych naczyń krwionośnych), co jest kluczowe w procesach naprawczych skóry. Jego działanie przeciwobrzękowe i wzmacniające naczynia krwionośne sprawia, że jest szczególnie skuteczny w redukcji cellulitu i poprawie mikrokrążenia w skórze.
Gdzie występuje kwas azjatykowy?
Kwas azjatykowy występuje w wąkrotce azjatyckiej (Centella asiatica), roślinie należącej do rodziny selerowatych (Apiaceae), która naturalnie rośnie w wilgotnych regionach Azji Południowo-Wschodniej, szczególnie w Indiach, Chinach, Indonezji i na Sri Lance. W roślinie tej kwas azjatykowy stanowi jeden z głównych składników aktywnych, występując obok innych centelloidów, takich jak madekasozyd, kwas madekasowy i azjatykozyd. Wąkrotka azjatycka jest uprawiana również w kontrolowanych warunkach na potrzeby przemysłu kosmetycznego i farmaceutycznego, gdzie standaryzowane ekstrakty są wykorzystywane do produkcji różnorodnych preparatów.
Poza wąkrotką azjatycką, związki podobne strukturalnie do kwasu azjatykowego można znaleźć w innych roślinach leczniczych, choć w znacznie mniejszych ilościach. Występują one między innymi w niektórych gatunkach z rodziny araliowatych (Araliaceae) oraz w wybranych roślinach stosowanych w tradycyjnej medycynie chińskiej. W kosmetologii najczęściej wykorzystywany jest kwas azjatykowy pozyskiwany z wąkrotki azjatyckiej, gdzie jego zawartość jest najwyższa i najlepiej przebadana. Coraz częściej stosuje się również jego syntetyczne analogi, które charakteryzują się podobnym działaniem biologicznym, ale większą stabilnością w formułach kosmetycznych.
Co musisz wiedzieć o wąkrocie azjatyckiej? Poznaj CICA!
Wąkrota azjatycka, znana również pod skrótem CICA (pochodzącym od jej łacińskiej nazwy), to roślina o tysiącletniej tradycji stosowania w medycynie ajurwedyjskiej i chińskiej. W ostatnich latach zyskała ogromną popularność w świecie kosmetologii, głównie dzięki swoim wyjątkowym właściwościom regenerującym i przeciwzapalnym. Zawiera cztery kluczowe związki aktywne, nazywane centelloidami: kwas azjatykowy, kwas madekasowy, azjatykozyd i madekasozyd, które działają synergistycznie, zapewniając kompleksową pielęgnację skóry. Każdy z tych składników przyczynia się do stymulacji produkcji kolagenu, wzmocnienia bariery naskórkowej i łagodzenia stanów zapalnych.
CICA wyróżnia się szczególnie skutecznym działaniem w kontekście regeneracji uszkodzonej skóry i łagodzenia różnorodnych problemów skórnych. Jest polecana zwłaszcza dla cery wrażliwej, skłonnej do podrażnień, z tendencją do zaczerwienień czy trądziku. Jej nazwa „CICA” stała się synonimem produktów kojących i naprawczych w kosmetologii, a koreańskie marki kosmetyczne jako pierwsze spopularyzowały ten trend, wprowadzając całe linie produktów bazujących na ekstrakcie z wąkrotki. Warto zauważyć, że skuteczność CICA jest najwyższa, gdy składnik ten występuje w odpowiednim stężeniu i jest połączony z innymi substancjami wspierającymi regenerację skóry, takimi jak panthenol, niacynamid czy ceramidy. Kosmetyki z wąkrotą azjatycką mogą być stosowane przez cały rok, ale szczególnie przydatne są w okresach zwiększonego stresu dla skóry, np. po zabiegach estetycznych, nadmiernej ekspozycji na słońce czy w warunkach zwiększonego zanieczyszczenia powietrza.
Jak działa cica?
Działanie CICA i zawartego w niej kwasu azjatykowego opiera się na kilku kluczowych mechanizmach, które wspólnie przyczyniają się do poprawy kondycji skóry. Przede wszystkim związki aktywne zawarte w wąkrotce stymulują fibroblasty do zwiększonej produkcji kolagenu i elastyny, co przekłada się na lepszą jędrność i elastyczność skóry. CICA wykazuje również silne działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie produkcji cytokin prozapalnych, co skutecznie łagodzi zaczerwienienia i podrażnienia. Dodatkowo składniki te wzmacniają barierę hydrolipidową naskórka, zwiększając poziom ceramidów i innych lipidów niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania skóry. Co szczególnie istotne, CICA wspiera proces angiogenezy, czyli tworzenia nowych naczyń krwionośnych, co jest kluczowe dla prawidłowej regeneracji skóry.
Jak kwas azjatykowy wpływa na skórę?
Kwas azjatykowy, będący jednym z najważniejszych składników aktywnych wąkrotki azjatyckiej, wykazuje szczególnie silne działanie na poziomie komórkowym. Jego wpływ na skórę obejmuje nie tylko stymulację produkcji kolagenu, ale również regulację procesu keratynizacji naskórka, co prowadzi do poprawy tekstury skóry. Kwas azjatykowy działa również jako potężny antyoksydant, chroniąc komórki przed stresem oksydacyjnym i zapobiegając przedwczesnemu starzeniu się skóry. Jego działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze pomaga w utrzymaniu zdrowego mikrobiomu skóry, co jest szczególnie korzystne w przypadku cery problematycznej. Warto podkreślić, że kwas azjatykowy wspomaga także syntezę kwasu hialuronowego w skórze, przyczyniając się do jej lepszego nawilżenia i zwiększonej elastyczności. Jego zdolność do przyspieszania procesu gojenia i redukcji blizn czyni go szczególnie wartościowym składnikiem w produktach przeznaczonych do pielęgnacji skóry po zabiegach estetycznych czy urazach.
Kosmetyki z kwasem azjatykowym
Rynek kosmetyków z kwasem azjatykowym i CICA oferuje szeroki wybór produktów, z wyraźnym wpływem marek koreańskich, które jako pierwsze spopularyzowały ten składnik. W segmencie koreańskim wyróżnia się Dr. Jart+ Cicapair Tiger Grass, zawierający kompleks centelli wzbogacony o składniki łagodzące, szczególnie skuteczny w redukcji zaczerwienień. Purito Centella Green Level Recovery Cream oferuje wysokie stężenie ekstraktu z wąkrotki w połączeniu z ceramidami, tworząc skuteczną formułę regenerującą. Z marek zachodnich La Roche-Posay Cicaplast Baume B5 łączy CICA z pantenolem i madekassozydem, tworząc wszechstronny produkt kojący. A’pieu Madecassoside Cream to kolejny koreański hit, który zawiera wysokie stężenie madekassozydu, pochodnej kwasu azjatykowego. Bioderma Cicabio Cream oferuje kombinację CICA z resveratrolem, szczególnie skuteczną w regeneracji podrażnionej skóry.
Wśród polskich marek na uwagę zasługuje Basiclab Dermocosmetics ze swoją linią Esteticus, zawierającą skoncentrowany ekstrakt z wąkrotki azjatyckiej. Bielenda Professional wprowadza innowacyjną linię z CICA, łączącą kwas azjatykowy z probiotykami. Tołpa dedykuje całą serię Pure Trends Sensitive produktom z wąkrotką azjatycką, oferując różnorodne formuły dostosowane do potrzeb wrażliwej skóry. Eveline Cosmetics proponuje serię CICA Collection, gdzie kwas azjatykowy występuje w towarzystwie niacynamidu i peptydów. SVR Laboratoires oferuje linię Cicavit+, która łączy CICA z innymi składnikami łagodzącymi, tworząc skuteczne formuły naprawcze. Iwostin wprowadziło również linię z wąkrotką azjatycką, dedykowaną skórze wrażliwej i reaktywnej. Dermika w swojej serii Skin Philosophy wykorzystuje kompleks z wąkrotki azjatyckiej w połączeniu z zaawansowanymi składnikami przeciwstarzeniowymi.
Kwas azjatykowy reprezentuje nową generację składników aktywnych, których skuteczność w stymulacji produkcji kolagenu została potwierdzona zarówno badaniami laboratoryjnymi, jak i klinicznymi. Jego wielokierunkowe działanie, obejmujące nie tylko stymulację syntezy kolagenu, ale również właściwości przeciwzapalne i antyoksydacyjne, czyni go wartościowym składnikiem w kompleksowej pielęgnacji przeciwstarzeniowej. W świetle rosnącego zainteresowania naturalnymi, ale skutecznymi składnikami aktywnymi, kwas azjatykowy jawi się jako obiecująca alternatywa dla tradycyjnych związków stymulujących odnowę skóry. Jego zdolność do wspierania naturalnych procesów regeneracyjnych skóry, w połączeniu z dobrym profilem bezpieczeństwa, sugeruje, że będzie on odgrywał coraz ważniejszą rolę w przyszłości kosmetologii.
Źródła naukowe:
- Magdalena Wyszkowska-Kolatko, Ocena aktywności biologicznej in vitro wyciągów z wąkroty azjatyckiej. Rozprawa doktorska, dostęp online (stan na luty 2025): https://ppm.edu.pl/docstore/download/UJCM7d04ecaec62543ff8571de6886f1c5dc/WERSJA+OSTATECZNA+OSTATECZNA.pdf?entityType=phd
- Patrycja Wojewódzka, Badanie wpływu wyciągu z ziela Wąkroty azjatyckiej (Centella asiatica). Praca magisterska, dostęp online (stan na luty 2025): https://ruj.uj.edu.pl/entities/publication/374c68cf-73ed-473c-bd13-0d70dcce7ecf
FAQ x kwas azjatykowy
Z czym nie łączyć wąkroty azjatyckiej?
Unikaj łączenia wąkroty azjatyckiej z silnymi kwasami (np. AHA, BHA) lub retinolem, aby zminimalizować ryzyko podrażnień.
Na co pomaga wąkrotka azjatycka?
Wąkrota azjatycka wspiera regenerację skóry, łagodzi stany zapalne, poprawia elastyczność i działa kojąco na podrażnienia.
Czy wąkrota azjatycka nawilża?
Tak, wąkrota azjatycka ma właściwości nawilżające, dzięki czemu wspiera odbudowę bariery hydrolipidowej skóry.
Kiedy stosować wąkrotkę azjatycką?
Najlepiej stosować wąkrotkę azjatycką wieczorem lub w trakcie rutynowej pielęgnacji nawilżającej i regenerującej skórę.
