Zmarszczki wokół oczu – kurze łapki

Zbliżenie na twarz kobiecy z wyraźnymi, kurzymi łapkami

Tradycyjnie kojarzony głównie z kobietami, makijaż stopniowo odzyskuje swoją rolę jako narzędzie wyrazu również w męskiej sferze. Zmieniająca się percepcja społeczna oraz rosnąca akceptacja wobec różnorodności wyglądu stworzyły otoczenie, w którym męski makijaż staje się coraz bardziej popularny i akceptowany. Coraz więcej mężczyzn decyduje się na eksperymentowanie z kosmetykami, aby podkreślić swoje cechy, poprawić pewność siebie lub po prostu eksplorować nowe możliwości wyrazu.

W niniejszym artykule przyjrzymy się z bliska zjawisku znanemu jako „clean makeup” – czyli męskiemu makijażowi krok po kroku. Przedstawimy prostą, ale skuteczną metodę tworzenia naturalnego wyglądu, który nie tylko doskonale kamufluje drobne niedoskonałości, ale także podkreśla unikalne cechy twarzy.

Zmarszczki wokół oczu. Co warto wiedzieć?

Skóra w okolicy oczu jest niezwykle delikatna i bardzo cienka. W porównaniu do tej z innych części twarzy może być nawet trzy razy cieńsza. Nie ma tu również gruczołów łojowych. W związku z tym skóra pod oczami jest bardziej podatna na utratę naturalnego nawilżenia i ochrony oraz na powstawanie nieestetycznych zmian.

Tak zwane kurze łapki pojawiają się najczęściej już około 25. roku życia. Wpływ na to ma mimika i intensywne mrużenie oczu, a także śmiech i ekspresja. Cienka skóra często ulega zagniataniu, a powstające w ten sposób odkształcenia tworzą charakterystyczne kurze łapki. Jest to nieuniknione, ponieważ każdy z nas wykonuje codziennie blisko 20 000 ruchów angażujących mięsień okrężny oka.

Na powstawanie zmarszczek wokół oczu ma wpływ także wiele innych czynników. To m.in.: uwarunkowania genetyczne, ekspozycja na promieniowanie UVzanieczyszczenia środowiska. Z wiekiem zmniejsza się też ilość kolagenu i elastyny, których produkcję powinniśmy pobudzać składnikami aktywnymi stosowanymi w codziennych kosmetykach. Tego typu pielęgnację warto rozpocząć jeszcze przed 30. rokiem życia.

Badania wykazują 1% ubytku kolagenu w skórze na rok, dlatego dostrzegalna jest utrata jędrności i gęstości tkanek. Wtedy powinna rozpocząć się skuteczna pielęgnacja przeciwzmarszczkowa, aby nie doprowadzić do pogłębienia się kurzych łapek i zaawansowania tych zmian.

Więcej informacji na temat zmarszczek wokół oczu znajdziesz tutaj: https://www.vichy.pl/blog/zmarszczki-pod-oczami-oraz-jak-starzeje-sie-skora-wokol-oczu/vmag78333.aspx

Kurze łapki dynamiczne a statyczne – poznaj różnicę 

Zanim dobierzesz odpowiednią pielęgnację lub zabieg, kluczowe jest zrozumienie, z jakim typem zmarszczek masz do czynienia. Kurze łapki dzielimy na dwa podstawowe rodzaje: 

  • Zmarszczki dynamiczne: to pierwsze, które się pojawiają. Są widoczne wyłącznie podczas ruchu mięśni twarzy – na przykład, gdy się uśmiechasz, mrużysz oczy lub marszczysz brwi. Kiedy twarz jest zrelaksowana, znikają. Na tym etapie najskuteczniejsza jest profilaktyka i pielęgnacja ukierunkowana na nawilżenie i antyoksydację. 
  • Zmarszczki statyczne (utrwalone): powstają, gdy często powtarzane zmarszczki dynamiczne „zapisują się” w skórze na stałe z powodu utraty kolagenu i elastyny. Są widoczne nawet wtedy, gdy mięśnie twarzy są w spoczynku. Ich redukcja wymaga bardziej zaawansowanej pielęgnacji ze składnikami aktywnymi (jak retinol) oraz często wsparcia zabiegami medycyny estetycznej. 

Lepiej zapobiegać niż leczyć: skuteczna profilaktyka kurzych łapek 

Zanim zmarszczki wokół oczu się utrwalą, warto wdrożyć działania profilaktyczne, które znacząco opóźnią ich pojawienie się. Pamiętaj, że skóra w tym obszarze jest wyjątkowo cienka i delikatna, dlatego wymaga szczególnej troski. Kluczowe zasady prewencji to: 

  1. Bezwzględna ochrona przeciwsłoneczna: promieniowanie UV jest głównym czynnikiem zewnętrznym przyspieszającym starzenie się skóry. Codziennie, przez cały rok, aplikuj krem z wysokim filtrem SPF (minimum SPF 30, a najlepiej SPF 50) na całą twarz, w tym na delikatną skórę wokół oczu. W słoneczne dni noś okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV, które chronią nie tylko oczy, ale też ograniczają odruch mrużenia. 
  1. Intensywne nawilżanie od wczesnych lat: sucha skóra jest bardziej podatna na powstawanie zmarszczek. Już po 20. roku życia warto wprowadzić do codziennej pielęgnacji lekki, nawilżający krem pod oczy. Szukaj w składzie takich substancji jak kwas hialuronowy, trehaloza czy ceramidy. 
  1. Delikatny demakijaż: nigdy nie pocieraj mocno skóry wokół oczu podczas zmywania makijażu. Używaj delikatnych płynów micelarnych lub olejków. Nasącz wacik produktem, przyłóż do oka na kilkanaście sekund, a następnie delikatnie ściągnij makijaż w dół, bez rozciągania skóry na boki. 
  1. Właściwa dieta i nawodnienie: Tto, co jesz, ma bezpośredni wpływ na kondycję Twojej skóry. Dieta bogata w antyoksydanty (znajdujące się w owocach jagodowych, zielonych warzywach liściastych), zdrowe tłuszcze (awokado, orzechy, ryby) oraz picie odpowiedniej ilości wody (minimum 1,5-2 litry dziennie) pomaga utrzymać skórę nawilżoną i elastyczną od wewnątrz. 
  1. Zdrowy styl życia i sen: unikaj palenia papierosów, które drastycznie przyspiesza procesy starzenia. Zadbaj o odpowiednią ilość snu (7-8 godzin), ponieważ to w nocy skóra regeneruje się najintensywniej. Staraj się spać na plecach, aby unikać „odgniatania” twarzy na poduszce. 

Jakie kosmetyki zastosować na zmarszczki wokół oczu?

Kobieta w szlafroku nakłada płatki nawilżające pod oczy

W codziennej pielęgnacji warto kierować się zasadą skin cycling. To czterodniowe cykle, w których stosuje się kosmetyki o innym działaniu. Pierwszy – to dogłębne oczyszczanie i złuszczanie skóry pod oczami. Drugi – to nakładanie retinoidów, trzeci i czwarty – to nawilżanie i regeneracja.

Niezwykle ważne jest dostarczanie składników nawilżających delikatnej skórze wokół oczu. Dlatego warto wprowadzić w życie zasadę skin streaming. To zastosowanie wyłącznie kosmetyków przebadanych i sprawdzonych przez dermatologów, które zawierają starannie dobrane substancje aktywne o potwierdzonym działaniu. Takie kosmetyki oferują marki: Vichy, La Roche Posay czy CeraVe.

Aby uzyskać maksymalny efekt odżywczy i nawilżający, warto zastosować tzw. skin flooding, czyli dosłowne „zalewanie” skóry wartościowymi związkami. Polega to na nakładaniu kolejnych kosmetyków: toniku, serum, kremu pod oczy bez odczekania, aż poprzednia warstwa całkowicie się wchłonie.

Kluczowe składniki aktywne w walce z kurzymi łapkami – co wybrać? 

Wybierając kosmetyki, zwróć uwagę na składniki o udowodnionym działaniu. Oto najważniejsi gracze i ich rola w pielęgnacji skóry wokół oczu: 

  • Retinol (i jego pochodne, np. retinal): złoty standard w pielęgnacji przeciwstarzeniowej. Przyspiesza odnowę komórkową, stymuluje produkcję kolagenu i elastyny, wyraźnie spłycając nawet utrwalone zmarszczki. Idealny na noc. Wymaga powolnego wprowadzania do pielęgnacji i bezwzględnej ochrony SPF w ciągu dnia. 
  • Kwas hialuronowy: mistrz nawilżania. Działa jak gąbka, wiążąc wodę w naskórku. Błyskawicznie nawilża, wypełnia drobne linie wynikające z odwodnienia i daje efekt wygładzonej, „pełniejszej” skóry. 
  • Peptydy (np. Argirelina, peptydy miedziowe): nazywane „bezinwazyjnym botoksem”. To krótkie łańcuchy aminokwasów, które mogą wysyłać sygnały do komórek skóry, stymulując je do produkcji kolagenu lub delikatnie relaksując mięśnie mimiczne, co pomaga redukować zmarszczki dynamiczne. 
  • Witamina C: potężny antyoksydant, który chroni skórę przed szkodliwym działaniem wolnych rodników (powodowanych m.in. przez słońce i zanieczyszczenia). Wspomaga produkcję kolagenu, rozjaśnia skórę i przywraca jej promienny wygląd. Idealna do stosowania rano, pod krem z filtrem SPF. 
  • Ceramidy i niacynamid: składniki te wzmacniają barierę ochronną skóry, zapobiegając utracie nawilżenia i chroniąc ją przed czynnikami zewnętrznymi. Są kluczowe dla utrzymania zdrowej i odpornej skóry wokół oczu. 

Domowe sposoby na kurze łapki

W codziennej rutynie pielęgnacyjnej warto również poza profesjonalnymi preparatami kosmetycznymi wykorzystać dostępne w domu produkty. Aby wspomóc redukowanie oznak starzenia, dobrze jest zastosować domowe maseczki pielęgnacyjne wygładzające skórę, nawilżające i odżywiające. Warto wypróbować:

  • białko jaja kurzego, które łączymy z odrobiną miodu i mleka – mieszaninę trzymamy pod oczami przez około 25 min. Potem zmywamy letnią wodą. Skóra będzie odżywiona, a zmarszczki mniej widoczne;
  • awokado roztarte i nałożone pod oczy na kwadrans – dostarczy cerze cennych karotenoidów, witaminy E, C i wspomoże walkę z oznakami starzenia;
  • jogurt naturalny wymieszany z łyżeczką żelu aloesowego i kilkoma kroplami witaminy C dogłębnie nawilży, odświeży skórę pod oczami, rozjaśni ją i zmniejszy widoczność zmarszczek;
  • jedna łyżeczka ekstraktu z imbiru wymieszana z łyżeczką miodu – mieszanina nałożona na godzinę pod oczami głęboko nawilży i zadziała przeciwzmarszczkowo;
  • zielony ogórek połączony z 30 ml wody różanej i liściem mięty – po zblendowaniu utworzy płyn, którym trzeba nasączyć płatki kosmetyczne i włożyć do zamrażarki. Następnie wyjmujemy je i po 10 minutach przykładamy na okolicę oczu na kolejnych 20 minut. Taki zabieg widocznie zredukuje obrzęki, odświeży i nawilży cerę oraz zmniejszy widoczność oznak starzenia.

Joga twarzy i masaż – naturalny lifting dla okolic oczu 

Regularne ćwiczenia i masaż mięśnia okrężnego oka mogą znacząco poprawić krążenie, dotlenić skórę i w efekcie spłycić istniejące zmarszczki oraz zapobiegać nowym. To doskonałe uzupełnienie codziennej pielęgnacji, które nie wymaga nakładów finansowych, a jedynie systematyczności. 

Proste ćwiczenie wzmacniające na kurze łapki: 

  1. Ułóż palce wskazujące w zewnętrznych kącikach oczu, a środkowe przy wewnętrznych kącikach. 
  1. Delikatnie napnij skórę, lekko ją przytrzymując, aby nie powstawały nowe zmarszczki. 
  1. Skieruj wzrok do góry i spróbuj mocno zmrużyć dolne powieki, stawiając opór palcami. Poczuj, jak pracuje mięsień okrężny oka. 
  1. Wytrzymaj napięcie przez 5-6 sekund, a następnie rozluźnij. 
  1. Powtórz ćwiczenie 10-15 razy każdego dnia. 

Delikatny masaż drenujący i wygładzający: 
Podczas aplikacji kremu pod oczy wykonaj delikatny masaż, który poprawi mikrokrążenie i zmniejszy opuchliznę. Używaj palca serdecznego, który ma najmniejszą siłę nacisku. 

  • Oklepywanie: zaczynając od wewnętrznego kącika, bardzo delikatnie oklepuj skórę pod okiem w kierunku skroni. 
  • Wygładzanie: nałóż odrobinę olejku lub kremu, by zapewnić poślizg. Delikatnymi, posuwistymi ruchami masuj skórę od wewnętrznego kącika w stronę zewnętrznego, a następnie po łuku brwiowym wracaj do punktu wyjścia. 

Regularny masaż pomaga zredukować obrzęki, poprawia napięcie skóry i sprawia, że składniki aktywne z kosmetyków lepiej się wchłaniają. 

Jakie zabiegi można zastosować na kurze łapki?

Kurze łapki trzymają zielony talerz

Aby pozbyć się zmarszczek wokół oczu, można skorzystać z oferty nowoczesnej kosmetologii oraz zabiegów medycyny estetycznej. Wśród najczęściej wybieranych jest ostrzykiwanie okolicy oczu toksyną botulinową. Substancja ta działa hamująco na przewodzenie impulsów w mięśniu okrężnym oka, dlatego zmarszczki nie powstają. Efektem jest wygładzenie skóry i brak widocznych zmarszczek, ten stan utrzymuje się od pięciu do ośmiu miesięcy, potem zabieg można powtórzyć.

Często wybierane są takie zabiegi, jak zagęszczenie i ujędrnienie skóry laserem frakcyjnym. Zadowalający efekt przynosi zastosowanie mezoterapii igłowej. Polega to na podawaniu specjalnych, indywidualnie dobranych preparatów rewitalizujących i nawilżających na obszar zabiegu. Do wyboru są jeszcze różne peelingi, wypełnianie kwasem hialuronowym lub polinukleotydami.

Aby walka ze zmarszczkami pod oczami była skuteczna, warto wdrożyć wielokierunkowe działanie obejmujące zarówno odpowiednie kosmetyki z wartościowymi składnikami aktywnymi, jak i domowe sposoby. Taką pielęgnację zaleca się osobom regularnie korzystającym z zabiegów medycyny estetycznej.

Zabieg z użyciem toksyny botulinowej – co musisz wiedzieć? 

To najskuteczniejsza metoda redukcji zmarszczek mimicznych. Działa poprzez czasowe zablokowanie impulsów nerwowych do mięśnia okrężnego oka, co powoduje jego relaksację. Skóra nad mięśniem przestaje się marszczyć i ulega wygładzeniu. 

  • Jak wygląda zabieg? 
    • Lekarz prosi o wykonanie kilku ruchów mimicznych (np. szeroki uśmiech), aby precyzyjnie zlokalizować punkty iniekcji. 
    • Obszar zabiegowy jest dezynfekowany. 
    • Za pomocą bardzo cienkiej igły podawane są niewielkie ilości preparatu w kilka punktów po zewnętrznej stronie każdego oka. 
    • Cała procedura trwa zaledwie kilka minut i jest niemal bezbolesna. 
  • Czego się spodziewać po zabiegu? 
    • Pierwsze 24h: unikaj intensywnego wysiłku fizycznego, sauny, basenu i pocierania miejsc iniekcji. 
    • Dni 3-5: możesz zacząć zauważać pierwsze efekty osłabienia pracy mięśni. 
    • Dni 10-14: widoczny jest pełen, ostateczny efekt wygładzenia zmarszczek. 
    • Miesiące 4-6: działanie toksyny stopniowo ustępuje, a mimika powraca. To najlepszy moment na zaplanowanie kolejnego zabiegu w celu podtrzymania efektu. 

Substancja ta działa hamująco na przewodzenie impulsów w mięśniu okrężnym oka, dlatego zmarszczki nie powstają. Efektem jest wygładzenie skóry i brak widocznych zmarszczek, ten stan utrzymuje się od czterech do sześciu miesięcy, potem zabieg można powtórzyć. 

Krem, botoks czy laser? Porównanie najskuteczniejszych metod 

Wybór odpowiedniej metody walki z kurzymi łapkami zależy od ich zaawansowania, Twoich oczekiwań i budżetu. Poniższa tabela pomoże Ci podjąć świadomą decyzję. 

Metoda Na… Efekty widoczne po… Czas utrzymywania się efektu Koszt Główne zalety i wady 
Kremy z retinolem Zmarszczki dynamiczne i drobne statyczne 8-12 tygodni Efekt stały przy regularnym stosowaniu Niski ✅ Dostępność, poprawa ogólnej jakości skóry<br>❌ Wymaga cierpliwości, mniejsza skuteczność przy głębokich zmarszczkach 
Toksyna botulinowa (Botoks) Zmarszczki dynamiczne (zapobiega utrwalaniu) 3-14 dni 4-6 miesięcy Średni ✅ Bardzo wysoka skuteczność, szybki efekt wygładzenia<br>❌ Konieczność powtarzania, efekt tymczasowy 
Wypełniacze (kwas hialuronowy) Głębokie, utrwalone zmarszczki statyczne Natychmiast 6-12 miesięcy Średni/Wysoki ✅ Błyskawiczne wypełnienie bruzd<br>❌ Ryzyko nienaturalnego efektu, nie działa na przyczynę (pracę mięśni) 
Laser frakcyjny Zmarszczki statyczne, utrata jędrności Pełen efekt po 2-3 miesiącach (seria zabiegów) 1-2 lata (i dłużej) Wysoki ✅ Przebudowa i zagęszczenie skóry, długotrwałe rezultaty<br>❌ Wymaga rekonwalescencji, wyższy koszt 
Zbliżenie na okolice oczu z kurzymi łapkami - po lewej kurze łapki, po prawej po kuracji przeciwzmarszczkowej

Twój plan działania na kurze łapki – pielęgnacja dopasowana do wieku 

Skuteczna walka z kurzymi łapkami to nie pojedyncze działanie, a długofalowa strategia. Dopasuj ją do swojego wieku i stanu skóry, aby osiągnąć najlepsze rezultaty. 

Etap 1: Początkowe objawy (wiek 25+) 

Na tym etapie kluczowa jest prewencja i nawilżanie. Twoim celem jest opóźnienie momentu utrwalenia się zmarszczek dynamicznych. 

  • Fundament pielęgnacji: 
    • Rano: delikatny krem nawilżający pod oczy + Krem z wysokim filtrem SPF 50 (absolutna podstawa!). 
    • Wieczór: dokładny, ale delikatny demakijaż + intensywnie nawilżający krem pod oczy (np. z kwasem hialuronowym i ceramidami). 
  • Dodatkowe wsparcie: 
    • Wprowadź serum z antyoksydantami, np. witaminą C, stosowane rano pod krem z filtrem. 
    • Noś okulary przeciwsłoneczne w słoneczne dni, aby ograniczyć mrużenie oczu. 

Etap 2: Zmarszczki utrwalone (wiek 35+/40+) 

Twoim celem jest korekcja istniejących linii i intensywna stymulacja skóry

  • Fundament pielęgnacji: 
    • Rano: serum z witaminą C + krem nawilżający + krem z SPF 50
    • Wieczór: demakijaż + wprowadzenie kremu lub serum z retinolem (początkowo 2-3 razy w tygodniu, stopniowo zwiększając częstotliwość). W noce bez retinolu stosuj krem z peptydami lub bogaty krem regenerujący. 
  • Dodatkowe wsparcie: 
    • Regularnie wykonuj masaż okolic oczu, aby poprawić krążenie. 
    • Rozważ konsultację w gabinecie medycyny estetycznej w celu omówienia prewencyjnego zastosowania toksyny botulinowej

Etap 3: Zaawansowane zmiany (wiek 50+) 

Celem jest intensywna przebudowa skóry, wygładzenie głębokich bruzd i działanie wielokierunkowe. 

  • Fundament pielęgnacji: 
    • Rano: serum z peptydami + bogaty krem odżywczy + Krem z SPF 50
    • Wieczór: demakijaż + Stosowanie retinolu o wyższym stężeniu (na zmianę z silnie regenerującymi kremami z ceramidami i czynnikami wzrostu). 
  • Dodatkowe wsparcie: 
    • Skuteczne na tym etapie są terapie łączone w gabinecie, np. toksyna botulinowa na zmarszczki dynamiczne i laser frak 

Kurze łapki – najczęściej zadawane pytania (FAQ) 

W jakim wieku pojawiają się pierwsze kurze łapki? 

Pierwsze zmarszczki dynamiczne mogą pojawić się już około 25. roku życia, a czasem nawet wcześniej, zwłaszcza u osób o bardzo ekspresyjnej mimice i suchej skórze. 

Czy da się całkowicie zlikwidować kurze łapki? 

Całkowita likwidacja głębokich, utrwalonych zmarszczek statycznych jest bardzo trudna. Można je jednak znacznie spłycić i wygładzić za pomocą regularnej, zaawansowanej pielęgnacji oraz zabiegów medycyny estetycznej, takich jak botoks czy laseroterapia. Zmarszczki dynamiczne można skutecznie kontrolować. 

Co jest skuteczniejsze na kurze łapki: botoks czy kwas hialuronowy? 

To zależy od problemu. Botoks relaksuje mięśnie i jest idealny do wygładzania zmarszczek mimicznych (dynamicznych). Kwas hialuronowy działa jak wypełniacz, który „wypycha” głębokie, utrwalone bruzdy (statyczne). Często najlepsze efekty daje terapia łączona, dobrana przez specjalistę. 

Po jakim czasie widać efekty stosowania kremu pod oczy na kurze łapki? 

Przy regularnym stosowaniu kremu nawilżającego efekt wygładzenia drobnych linii wynikających z suchości widać niemal od razu. Na efekty działania składników aktywnych, takich jak retinol czy peptydy (przebudowa kolagenu), trzeba poczekać od 8 do 12 tygodni systematycznej aplikacji. 

Źródła:

  • Pawłowska A., Plewa-Tutaj K., Ocena wpływu wybranych czynników środowiskowych na proces starzenia się skóry, „Kosmetologia Estetyczna” 2016, nr 6, s. 567–572.
  • Weiss R., Noninvasive radio frequency for skin tightening and body contouring, „Journal of Drugs in Dermatology” 2014, nr 13(9).
  • Zegarska B., Woźniak M., Przyczyny wewnątrzpochodnego starzenia się skóry, „Gerontologia Polska” 2006, nr 14(4), s. 153–159.
  • Gart M.S., Gutowski K.A., Overview of Botulinum Toxins for Aesthetic Uses, „Clin Plast Surg” 2016, nr 43(3), s. 59–71.
  • Hilton L., Facial massage amps up anti-aging efforts, „Dermatology Times”, https://www.dermatologytimes.com/cosmetic-surgery/facial-massage-amps-anti-aging-efforts (dostęp: 12.11.2019).
  • Kurze łapki – skąd się biorą i jak się ich pozbyć?, [online] https://centrum-kore.pl/kurze-lapki-skad-sie-biora-i-jak-sie-ich-pozbyc/ (dostęp: 03.04.2024).
  • Szulejewska W., Kurze łapki – jak się ich pozbyć? Kremy przeciwzmarszczkowe pod oczy i domowe sposoby na zlikwidowanie kurzych łapek, 10.12.2019, [online] https://www.doz.pl/czytelnia/a14823-Kurze_lapki__jak_sie_ich_pozbyc_Kremy_przeciwzmarszczkowe_pod_oczy_i_domowe_sposoby_na_zlikwidowanie_kurzych_lapek (dostęp: 03.04.2024).
Spis treści

Inne porady

Pielęgnacja twarzy, Zabiegi na twarz
Poznaj Kobido, japoński masaż liftingujący. Dowiedz się, jak poprawić kondycję skóry i zredukować oznaki starzenia dzięki tej starożytnej technice.
Dbanie o cerę, Pielęgnacja twarzy
Dowiedz się, jak skutecznie pozbyć się wągrów na nosie, czole i brodzie. Sprawdź najlepsze metody oczyszczania i pielęgnacji skóry.
Pielęgnacja twarzy, Problemy skórne
Szorstka i sucha skóra, krostki – to może być nadmierne rogowacenie skóry! Dowiedz się, jak leczyć hiperkeratozę i co ją powoduje. Odzyskaj gładkość ciała.
Pielęgnacja twarzy, Składniki aktywne i kwasy
Bakuchiol to roślinna alternatywa dla retinolu, idealna dla wrażliwej skóry. Sprawdź, jak działa, jakie ma właściwości i dlaczego warto włączyć go do pielęgnacji.