Alantoina co to i jak działa?
Alantoina (chemicznie: 5-ureidohydantoina) to organiczny związek chemiczny o wzorze C₄H₆N₄O₃ występujący naturalnie w organizmach żywych, szczególnie obficie w korzeniu żywokostu lekarskiego (Symphytum officinale), ale także w ślimakach, rybach czy płynie owodniowym. W kosmetologii najczęściej wykorzystywana jest jej syntetyczna forma, która jest identyczna z naturalną, ale charakteryzuje się wyższą czystością i stabilnością. Ten biały, krystaliczny proszek o neutralnym pH wykazuje wyjątkowe właściwości łagodzące i regenerujące, co czyni go jednym z najbardziej wszechstronnych składników aktywnych w pielęgnacji skóry. Alantoina jest uznawana za składnik bezpieczny i może być stosowana w stężeniach do 2% w kosmetykach pozostających na skórze.

Mechanizm działania alantoiny opiera się na kilku kluczowych procesach:
- stymuluje ona proliferację komórek, czyli przyspiesza naturalne procesy odnowy naskórka, co przekłada się na szybszą regenerację uszkodzonej skóry,
- wykazuje właściwości keratolityczne, delikatnie złuszczając martwe komórki naskórka bez podrażniania skóry.
- działa przeciwzapalnie i łagodząco, zmniejszając zaczerwienienie i dyskomfort związany z podrażnieniami,
- ta substancja ma zdolność do wiązania wody w skórze, wspierając jej prawidłowe nawilżenie.
W przeciwieństwie do wielu innych składników aktywnych, alantoina jest wyjątkowo dobrze tolerowana przez wszystkie typy skóry, w tym skórę wrażliwą i skłonną do podrażnień.
Właściwości alantoiny
Alantoina wykazuje silne działanie regenerujące i łagodzące, dzięki czemu jest popularnym składnikiem produktów pielęgnacyjnych.
Główne właściwości alantoiny:
- Przyspiesza regenerację naskórka
- Łagodzi podrażnienia i stany zapalne
- Wspomaga gojenie ran i mikrourazów
- Zmiękcza i wygładza skórę
- Działa nawilżająco i ochronnie
Czy alantoina jest bezpieczna?
Tak, alantoina jest uznawana za bezpieczny składnik kosmetyczny, również dla osób z wrażliwą skórą. Rzadko wywołuje reakcje alergiczne, jednak jak każdy składnik może nie być odpowiednia dla wszystkich – warto wykonać próbę uczuleniową.
Alantoina gdzie występuje?
Alantoina występuje naturalnie w wielu organizmach roślinnych i zwierzęcych, przy czym najbogatszym jej źródłem jest korzeń żywokostu lekarskiego (Symphytum officinale), gdzie jej zawartość może sięgać nawet 0,6-0,8%. Znaczące ilości alantoiny można znaleźć również w nasionach zbóż, szczególnie w ryżu i pszenicy, a także w bulwach ziemniaków. W świecie zwierzęcym alantoina jest obecna w śluzach ślimaków, gdzie pełni funkcję ochronną i regeneracyjną, a także w płynie owodniowym ssaków. Interesującym źródłem są również niektóre gatunki roślin z rodziny ogórecznikowatych (Boraginaceae) oraz kasztanowiec zwyczajny. W kosmetologii jednak najczęściej wykorzystywana jest alantoina otrzymywana na drodze syntezy chemicznej, co zapewnia jej wysoką czystość i stabilność.
Czy alantoina nawilża?

Tak, alantoina nawilża – działa ona jako skuteczny, choć delikatny humektant. Jej działanie nawilżające opiera się na kilku mechanizmach. Przede wszystkim alantoina ma zdolność do wiązania wody w skórze, działając jako naturalny czynnik nawilżający (NMF – Natural Moisturizing Factor). Dodatkowo, poprzez swoje właściwości keratolityczne, delikatnie złuszcza martwe komórki naskórka, co poprawia penetrację innych składników nawilżających. Co istotne, alantoina wspomaga również regenerację bariery hydrolipidowej naskórka, zmniejszając transepidermalną utratę wody (TEWL). Ten kompleksowy mechanizm działania sprawia, że alantoina nie tylko bezpośrednio nawilża skórę, ale także tworzy warunki sprzyjające utrzymaniu prawidłowego poziomu nawilżenia. Jest to szczególnie cenne w przypadku skóry wrażliwej i skłonnej do przesuszenia, gdzie intensywniejsze składniki nawilżające mogłyby powodować podrażnienia.
Z czym nie łączyć alantoiny?
Alantoina charakteryzuje się wyjątkowo dobrą kompatybilnością z większością składników aktywnych stosowanych w kosmetologii, jednak istnieją pewne aspekty, na które warto zwrócić uwagę przy jej łączeniu. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu alantoiny:
- z silnymi kwasami (AHA/BHA w wysokich stężeniach) w pierwszej fazie stosowania,
- z retinoidami, szczególnie na początku kuracji, gdy skóra może być bardziej wrażliwa,
- alantoina jest również wrażliwa na wysokie temperatury i skrajne pH, co należy uwzględnić przy wyborze produktów do rutyny pielęgnacyjnej.
Co istotne, nie ma przeciwwskazań do łączenia jej z witaminami, peptydami czy innymi składnikami łagodzącymi. Alantoina oraz kwasy i retinoidy mogą działać synergistycznie, ale warto wprowadzać je stopniowo.
>>Zachęcamy do lektury wpisu: Peptydy kolagenowe. Czy są skuteczniejsze niż zwykły kolagen?
Alantoina czy pantenol? Co lepiej regeneruje skórę?
Porównanie alantoiny z pantenolem w kontekście regeneracji skóry jest złożone, ponieważ oba składniki działają nieco inaczej, choć często się uzupełniają. Pantenol (prowitamina B5) wykazuje silniejsze działanie przeciwzapalne i bardziej intensywnie stymuluje produkcję fibroblastów, co przekłada się na szybszą regenerację naskórka. Jest również bardziej skuteczny w głębokim nawilżaniu skóry. Z kolei alantoina działa łagodniej, ale oferuje szersze spektrum korzyści – oprócz regeneracji, delikatnie złuszcza martwy naskórek i wspomaga proces keratynizacji.
Alantoina czy pantenol? Idealnym rozwiązaniem jest często stosowanie obu składników jednocześnie, gdyż ich mechanizmy działania wzajemnie się uzupełniają: pantenol zapewnia szybką regenerację i głębokie nawilżenie, podczas gdy alantoina wspiera długotrwałą odnowę i łagodzi podrażnienia. W przypadku bardzo wrażliwej skóry alantoina może być bezpieczniejszym wyborem ze względu na jej wyjątkowo łagodne działanie.
Dobre kosmetyki z alantoiną

Na rynku kosmetycznym znajduje się wiele produktów zawierających alantoinę, zarówno w segmencie marek luksusowych, jak i drogeryjnych.
Marki zagraniczne:
- CeraVe Moisturizing Cream, który łączy alantoinę z ceramidami i kwasem hialuronowym, tworząc intensywnie regenerującą formułę.
- La Roche-Posay Cicaplast Baume B5 oferuje zaawansowaną kompozycję alantoiny z pantenolem i madekassozydem, szczególnie skuteczną w regeneracji podrażnionej skóry.
- L’Oreal Paris wprowadził alantoinę do swojej linii Revitalift, gdzie alantoina współdziała z kwasem hialuronowym w lekkim serum nawilżającym.
- Avène Cicalfate+ Restorative Protective Cream łączy alantoinę z kompleksem C+ -Restore, tworząc produkt idealny do skóry wrażliwej.
- Bioderma Cicabio Cream wyróżnia się formułą łączącą alantoinę z resveratrolem i wodą termalną.
Marki polskie:
- Pharmaceris A Sensireneal zawierający wysokie stężenie alantoiny w połączeniu z D-pantenolem i witaminą E.
- Tołpa Pure Trends serum z alantoiną wzbogacone o kompleks prebiotyczny, idealne dla skóry wrażliwej.
- Ziaja Med Ultra-Sensitive zawiera alantoinę w formule dedykowanej skórze nadreaktywnej, łącząc ją z kompleksem łagodzącym.
- BasicLab Dermocosmetics wprowadziło alantoinę do swojej linii Capillaris, tworząc serum wspierające regenerację naczynek.
- Bielenda Professional Face Program z alantoiną i ceramidami oferuje profesjonalną formułę do użytku gabinetowego i domowego.
- Eveline Cosmetics SOS Regeneration łączy alantoinę z kompleksem witamin, tworząc skuteczny krem naprawczy dostępny w przystępnej cenie.
- Dermika Skin Philosophy wprowadza innowacyjną formułę z alantoiną i peptydobiosami, zapewniając kompleksową pielęgnację skóry wrażliwej.
Alantoina, dzięki swojemu wielokierunkowemu działaniu i doskonałemu profilowi bezpieczeństwa, pozostaje jednym z najbardziej wartościowych składników w nowoczesnej pielęgnacji skóry. Jej skuteczność w łagodzeniu podrażnień i wspomaganiu procesów regeneracyjnych została potwierdzona licznymi badaniami naukowymi, co czyni ją niezastąpionym składnikiem w kosmetykach przeznaczonych do codziennej pielęgnacji. W świetle rosnącego zapotrzebowania na bezpieczne i skuteczne składniki aktywne alantoina jawi się jako idealne rozwiązanie dla osób poszukujących delikatnej, ale efektywnej pielęgnacji. Jej wszechstronność i kompatybilność z innymi składnikami aktywnymi sprawiają, że pozostanie kluczowym komponentem w składnikach kosmetycznych, szczególnie tych dedykowanych skórze wymagającej specjalnej troski i ochrony.
Alantoina to wszechstronny składnik o udokumentowanych właściwościach łagodzących i regenerujących, często stosowany w kosmetykach do skóry wrażliwej. Jest bezpieczna, skuteczna i odpowiednia do codziennego użytku.
FAQ x Alantoina
Alantoina co to jest?
Alantoina to organiczny związek chemiczny występujący naturalnie w organizmach żywych, który wykazuje wyjątkowe właściwości łagodzące i regenerujące. W kosmetologii najczęściej wykorzystywana jest syntetyczna forma alantoiny.
Czy lanolina to to samo co alantoina?
Nie, lanolina to substancja natłuszczająca pochodzenia zwierzęcego, a alantoina to składnik łagodzący i regenerujący skórę.
Czy alantoina nawilża?
Tak, alantoina działa nawilżająco, wspiera regenerację skóry i zapobiega jej przesuszeniu.
Czy alantoina zapycha?
Nie, alantoina jest uznawana za składnik niekomedogenny, odpowiedni dla różnych typów skóry.
Czy alantoina jest dobra dla skóry tłustej?
Tak, alantoina działa łagodząco i przeciwzapalnie, dzięki czemu dobrze sprawdza się w pielęgnacji skóry tłustej i trądzikowej.
Jaka maść zawiera alantoinę?
Popularne maści z alantoiną to np. Alantan, Alantan Plus czy Bepanthen.
Czy alantoina uczula?
Rzadko, alantoina jest zazwyczaj dobrze tolerowana, ale w wyjątkowych przypadkach może powodować podrażnienia lub alergię.
Czy alantoina pomaga na zmarszczki?
Pośrednio, ponieważ wspiera regenerację skóry i nawilża, co może poprawiać jej wygląd, ale nie działa bezpośrednio przeciwzmarszczkowo.